Kiedy wybrać umowę o dzieło bez przekazania praw autorskich?

Umowa o dzieło bez przekazania praw autorskich służy do rozliczenia konkretnego rezultatu Twojej pracy, gdy w ramach tej umowy nie przenosisz na Fundację AIP autorskich praw majątkowych.

Może być odpowiednia np. wtedy, gdy przygotowujesz konkretny raport, analizę, bazę danych, ofertę handlową czy projekt techniczny.

Najważniejsze jest jednak nie to, jak nazwiesz swoją pracę, ale czy rzeczywiście powstaje określone dzieło, które można wskazać i zweryfikować.

Czym jest umowa o dzieło?

Umowa o dzieło jest tzw. umową rezultatu.

Oznacza to, że na jej podstawie rozliczasz konkretny efekt swojej pracy, a nie samo wykonywanie określonych czynności przez określony czas.

Po zakończeniu pracy powinien więc powstać konkretny rezultat, który można wskazać i sprawdzić, czy zgadza się z zakresem ustalonym w umowie.

Przykład:
Jeżeli przedmiotem Twojej pracy jest:
✅ „Przygotowanie raportu z analizy sprzedaży produktu X za II kwartał 2026 r.”
rezultatem jest konkretny raport, który po zakończeniu pracy można przedstawić i zweryfikować.
Natomiast określenie:
❌ „Bieżące analizowanie wyników sprzedaży”
opisuje przede wszystkim wykonywanie czynności, a nie konkretny rezultat. Taki charakter pracy jest bliższy umowie zlecenia.

Kiedy wybrać umowę o dzieło bez przekazania praw autorskich?

Ten rodzaj umowy może być odpowiedni, jeżeli:

1. w wyniku Twojej pracy powstaje konkretny i możliwy do wskazania rezultat,
2. możesz przedstawić dowód wykonania tego dzieła,
3. rozliczasz wykonanie określonego efektu, a nie regularne wykonywanie tych samych czynności,
4. w ramach tej umowy nie przenosisz na Fundację AIP autorskich praw majątkowych.

W praktyce często będą to rezultaty o bardziej technicznym, analitycznym lub użytkowym charakterze, np. raporty, analizy, bazy danych, oferty handlowe czy projekty techniczne.

❗ Samo przygotowanie raportu, analizy czy bazy danych nie oznacza automatycznie, że możesz zastosować umowę o dzieło. Liczy się to, czy efektem Twojej pracy jest konkretny rezultat, a nie samo regularne wykonywanie określonych czynności.

Co oznacza „bez przekazania praw autorskich”?

Oznacza to, że umowa wykorzystywana do wypłaty środków nie obejmuje przeniesienia na Fundację AIP autorskich praw majątkowych do wykonanego dzieła.

I właśnie to odróżnia ją od umowy o dzieło z przekazaniem praw autorskich.

Ważne jest przy tym jedno rozróżnienie: brak przekazania praw autorskich nie oznacza automatycznie, że rezultat nigdy nie może być utworem. Utwór w rozumieniu prawa autorskiego to rezultat działalności twórczej o indywidualnym charakterze.

W tym wariancie rozliczenia istotne jest po prostu to, że na podstawie zawieranej umowy nie przenosisz autorskich praw majątkowych na Fundację AIP.

Jeżeli natomiast powstał twórczy i indywidualny utwór i chcesz w ramach rozliczenia przenieść do niego autorskie prawa majątkowe, sprawdź artykuł: Kiedy wybrać umowę o dzieło z przekazaniem praw autorskich?

Czym różni się od umowy o dzieło z przekazaniem praw autorskich?

W obu przypadkach podstawą jest konkretne dzieło. Najważniejsza różnica dotyczy przeniesienia autorskich praw majątkowych i sposobu rozliczenia podatkowego.

W przypadku przychodów z umowy o dzieło przepisy podatkowe przewidują standardowo 20% kosztów uzyskania przychodów.

Jakie dzieła mogą być rozliczane w ten sposób?

Nie istnieje jedna zamknięta lista zawodów czy branż. Najważniejsze jest to, jaki konkretny rezultat powstaje w wyniku Twojej pracy.

Przykładami mogą być:

Przykładowymi czynnościami mogą być więc:

• „Przygotowanie raportu dotyczącego…”
• „Wykonanie analizy…”
• „Stworzenie bazy danych…”
• „Przygotowanie oferty handlowej…”

Kiedy ta umowa nie będzie odpowiednia?

Ta umowa nie będzie odpowiednia, jeżeli istotą Twojej pracy jest przede wszystkim regularne wykonywanie powtarzalnych czynności, a nie stworzenie konkretnego rezultatu.

Może to dotyczyć np.:

• bieżącej obsługi klienta,
• stałego prowadzenia administracji,
• regularnego wprowadzania danych,
• ciągłej obsługi profili w social media,
• bieżącego wykonywania czynności sprzedażowych,
• wykonywania tych samych zadań według powtarzalnego schematu.

W takich przypadkach odpowiedniejsza może być umowa zlecenie.

Z kolei jeżeli powstaje konkretne dzieło i w ramach jego rozliczenia chcesz przenieść na Fundację AIP autorskie prawa majątkowe, sprawdź, czy właściwa nie będzie umowa o dzieło z przekazaniem praw autorskich.

Możesz przeczytać więcej w artykule: Kiedy wybrać umowę o dzieło z przekazaniem praw autorskich?

Umowa o dzieło a umowa zlecenie – jak je rozróżnić?

Najprościej zadać sobie pytanie:

Czy rozliczam konkretny efekt, czy wykonywanie czynności?

Sama nazwa umowy nie przesądza o jej charakterze. Przy ocenie znaczenie mają rzeczywista treść umowy oraz sposób jej wykonywania.

Czy każde kolejne dzieło może wyglądać tak samo?

Nie.

Umowa o dzieło służy do rozliczenia konkretnego rezultatu, dlatego dane dzieło możesz rozliczyć tylko jeden raz.

Jeżeli korzystasz z tej formy wielokrotnie, każda kolejna umowa powinna dotyczyć nowego, odrębnego rezultatu.

Nie wystarczy więc jedynie co miesiąc zmieniać datę przy identycznie opisanej umowie.

Zamiast:

❌ „Przygotowanie raportu”

warto wskazać, czego konkretnie dotyczy rezultat, np.:

✅ „Przygotowanie raportu z analizy sprzedaży produktu X za lipiec 2026 r.”

Kolejna umowa powinna dotyczyć rzeczywiście innego dzieła, a nie tylko tego samego zadania opisanego innymi słowami.

Czy musisz przedstawić dowód wykonania dzieła?

Tak.

Skoro podstawą umowy jest konkretny rezultat, podczas jej przygotowywania musisz przedstawić dowód wykonania dzieła.

Może to być np.:

• raport w PDF,
• przygotowana analiza,
• plik Excel z bazą danych,
• oferta handlowa,
• projekt lub dokumentacja techniczna,
• inny plik przedstawiający wykonany rezultat.

Dowód powinien odpowiadać dziełu opisanemu w umowie.

Jak rozliczana jest ta umowa?

W SIAIP wybierasz:

Rodzaj umowy: Umowa o dzieło
Parametr: Umowa o dzieło 20%

W tej umowie stosowane są 20% koszty uzyskania przychodu, co przy podstawowej stawce PIT oznacza 9,6% PIT.

Umowa o dzieło nie podlega składkom ZUS.

❗ Brak składek ZUS nie oznacza, że można wybrać umowę o dzieło wyłącznie ze względu na korzystniejsze rozliczenie. Rodzaj umowy zawsze powinien odpowiadać rzeczywistemu charakterowi wykonywanej pracy.

Czy tę umowę trzeba podpisywać przez Autenti?

Jeżeli jesteś właścicielem projektu, umowa o dzieło bez przekazania praw autorskich nie wymaga dodatkowego podpisania przez Autenti.

Po zaakceptowaniu jej przez Dział Kadr umowa zostaje zawarta w systemie. Następnie możesz przejść do wystawienia rachunku.

Wiesz już, że ta umowa jest odpowiednia?

Jeżeli Twoja praca spełnia opisane wyżej warunki, możesz przejść do przygotowania umowy w SIAIP:

Usługi → Kadry i płace → Umowa → Dodaj umowę → Umowa cywilnoprawna

Podczas wypełniania formularza skorzystaj z przygotowanej instrukcji: Instrukcja wystawiania umów kadrowych.

Znajdziesz w niej krok po kroku właściwe parametry, zasady dotyczące dat i kwoty umowy, sposób opisania dzieła oraz wymagane załączniki.

Jeżeli nadal nie masz pewności, czy właściwa będzie umowa o dzieło bez przekazania praw autorskich, umowa o dzieło z przekazaniem praw autorskich czy umowa zlecenie, wyślij do nas zgłoszenie i opisz, na czym polega Twoja praca oraz jaki konkretny rezultat powstaje.

Więcej o całym procesie wypłaty przeczytasz w artykule: Jak wypłacić środki z subkonta?